İYİ ANNE BABA OLMANIN YOLLARI
İYİ ANNE BABA OLMANIN YOLLARI
İsteyen herkes anne baba olabilir ama iyi anne baba olmak çok emek ister.
Bir sanat gibi öğrenilmek, geliştirilmek ister. İyi anne baba olmak için sevgi, saygı,
Hoşgörü, sabır, kendine hakim olmak ve sıcak duygu ve ilişkiler geliştirmek gerekir.
Bu esnada aslında çocuğa eğitmek insanın kendisini de eğitmesi anlamını taşımaktadır.
Çocuğa yetişkinler olarak iyi-kötü davranışları, insanların hak ve sorumluluklarına saygılı olmayı, kendi rahatı için başkalarını sömürmemeyi, onların zaaflarında yararlanmamayı öğretmeliyiz.Evde giderek toplumda bazı kuralların varlığını ve bunlara uymanın gerekliliğini duyumsatıp onu toplumla çatışmayacak ve çevresiyle uyum içinde yaşayacağı yetişkinliğe hazırlamak, yani sosyalleşmesini sağlamak gerekir.
Bütün bunları yaparken evde kuralların sadece çocuk için olmaması gerekir.Yetişkinler de bu kurallara uymalı,çocuğa örnek olmalıdır. Bunun yanı sıra ev kurallarla yaşanması zor bir ortam değil, yaşanabilir rahat edilebilir bir ortam olmalıdır. Gerçek disiplin evde tüm bireylerin kuralları benimsemesiyle sevgi ve saygıyla gerçekleşir.Böylece yaptırımların yerini; yerine getirilebilir kurallar alır. Tabii ki konulan kurallar açık ve öğretilebilir olmalıdır. Kural önce öğretilmeli, sonra çocuktan uyması istenmelidir.
Yaygın olarak evde disiplini sağlamak için kızar, bağırırız.çocuğu tehdit ederiz.Böylece çocuğun davranışı değişir ama bu anne-baba davranışının sakıncaları sonradan görülür. Ya da sözle hoşgörerek, sevgiyi esirgeyerek ve en kötüsü dayakla çocuğu disipline etmeye yelteniriz. Dayakla eğitilen çocuk yaptığının cezasını en kısa yoldan ödemiştir.Bu davranışı değiştirme ihtiyacını hissetmez, aynı şekilde davranma olasılığı çok yüksektir.Bunun yanı sıra anne-babaya karşı çocuk kızgınlık ve nefret duyguları geliştirir.Kendisinin ne yaptığıyla ilgilenmeden karşı tarafı suçlamaya alışır, saldırgan davranışlar geliştirir ve en önemlisi vicdan ve ahlak gelişimi mümkün olmaz. Bütün bunlardan dolayı çocuk eğitiminde dayağa yer yoktur. Dayak çocukta direnme, karşılık verme,aksi davranma kızdırıcı olma gibi tepkiler doğurur.Ya da çocuk kaçar, odasına kapanır, evden uzaklaşabilir.İçine kapanır, hayal dünyasına aşırı dalabilir.Kişiliği geriler ve ruh sağlığı bozulur.Ya da itaatkar olarak kendisi gibi olma fırsatını kaçırabilir ve böylece kişiliğini geliştiremez.
Çocuk eğitiminde uygulanabilir kurallar çocuğun yaşıyla uyumlu olmalıdır.Çocuğun neyi yapıp neyi yapamayacağı göz önünde bulundurularak belirlenmelidir.Kurallar esnek olmalı, yerine alternatifleri konabilmelidir. Kuralların nedenlerinin izahı mümkün
olmalıdır.Benimsetilmesi için öğretilebilir olmalıdır.Bu nitelikleri taşıyan kurallar çocukta özdenetimi geliştirici etki yaratır.
Kuralların uygulanmasında çocuğa aktif sorumluluk verilebilmelidir. Uygulama sırasında ters davranışlardan çok olumlu davranışlara dikkat edilmeli ve olumlu davranışlardan duyulan memnuniyet dile getirilmelidir.Böyle olursa kuralların uygulanmasında anne-babaya yardımcı olacaktır,onlarla işbirliği yapacaktır. Anne baba da dırdır etmekten kurtulacaktır.Çocuk söz dinleyecek ve kendini anne babanın karşısında değil, yanında hissedecektir.
Olumlu davranışlarda çocuğa her fırsata * aferin* demek yerine onun çabasını,çabasının sonuçlarını gördügünüzü belirterek onu onurlandırmak daha yapıcı olacaktır.Çocuk tıpkı yetişkinler gibi bir bireydir. Bir yetişkine gösterilen saygının aynısı ona da gösterilmelidir.
Fatma Adak
FELSEFE ÖĞRETMENİ
|